Verdoven of contact maken?

Bijgewerkt: aug 6

Vrijwel iedereen loopt in het leven trauma’s op. Denk aan een onveilige hechting in de jeugd, huiselijk geweld, ontslag of een sterfgeval van een geliefde. Wat doe je met de gevoelens?

Deze ervaringen zijn zo ingrijpend dat de pijn, het verdriet, de boosheid of de angst te groot kunnen zijn om toe te laten, te ervaren en te verwerken. De emoties worden ‘opgeslagen’ in het lichaam. De gevoelens worden als het ware bevroren.

Deze bevries-respons kun je ook het verdovingssysteem van het lichaam noemen. Het lichaam helpt je op deze manier. Het systeem slaat de gevoelens op en helpt zo om te overleven. De vecht- of vluchtenergie wordt tijdelijk onderdrukt.


Maar als de bevriesreactie te lang aanhoudt kun je er last van krijgen. Want de opgeslagen traumatische stress verhindert in veel gevallen flexibel omgaan met veranderingen. De bevriesreactie gebeurt vaak onbewust en blijft in stand omdat je de heftige gevoelens wilt ontlopen. Sommigen gaan heel hard werken, immers staan altijd ‘aan’ of verdoven hun gevoelsleven door in het hoofd te wonen of alcohol of medicatie te gebruiken.


Het is vanuit dit besef begrijpelijk dat grote groepen middelen gebruiken om te ‘ontspannen’ en zo hun opgeborgen gevoelens niet te hoeven voelen: alcohol, medicijnen en verdovende middelen. Dit is heel verleidelijk. Maar de meeste middelen werken verslavend. Ze brengen je helaas verder weg van je doel.

Ze zijn vaak gespannen. Als je spanning voelt in je lijf, kun je niet voelen, want spanning wijst vaak op de behoefte om de onderliggende gevoelens te willen controleren. Onthoud dat spanning je vaak weghoudt van het gevoel.

Veel mensen lijden (onbewust) aan chronische overactiviteit in het aanjaagsysteem (hyperactiviteit, piekeren, aanspannen etc), terwijl anderen juist niet goed meer tot acties of keuzes kunnen komen. Zij worden somber, passief en hebben de neiging zich terug te trekken. Depressieve gevoelens komen vaak voort uit onverwerkte diep opgeslagen gevoelens.

Schudden

Dieren gaan heel anders om met traumatische stress. Een hert dat oog in oog staat met gevaar schiet ook in de bevrieshouding; het staat stokstijf stil of doet alsof het dood is. Het dier houdt de opgeslagen spanning tijdelijk vast. Als het gevaar geweken is, staat het op en begint het ontzettend te trillen. Alle spanning wordt letterlijk ontladen! Het dier kijkt om zich heen, bespiedt of de omgeving weer veilig is en herneemt ontspannen zijn leven.

Bij mensen zien we echter een ander overlevingspatroon. Zij beginnen niet heftig te trillen na een situatie vol spanning. Zij slaan voor langere tijd de gevoelens op en belasten daarmee het bindweefsel en de spieren en lichaamsfuncties. Er ontstaat een negatieve spiraal. Het lichaam geeft op den duur signalen dat de spanning te lang aanhoudt, er ontstaan allerlei kwaaltjes en chronisch klachten als rugpijn, hyperventilatie, spierklachten, burn out en soms ook hartkloppingen.

De opgeslagen gevoelens bevinden zich vooral in de waterrijke delen van ons lichaam, zoals de organen, spieren en het bindweefsel. Met name in de buikstreek en onderrug heb je klachten.

Ons lichaam is dus een opslagplaats van gevoelens; in de vorm van chemische verbindingen. Dat is aangetoond door de Canadese onderzoekster Pert. ‘Organen, weefsel, huid, spieren en klieren: ze hebben allemaal eiwit-receptoren en hebben toegang tot en de mogelijkheid om emotionele informatie op te slaan’, aldus Pert. Niet-geuite en onbewuste emoties worden letterlijk opgeslagen in het lichaam. Het zijn echte emoties die het lichaam wil uitdrukken, zodat ze opgelost kunnen worden.

Terug in ontspanning

Je lichaam geeft signalen, dat je emotioneel niet helemaal in balans bent. Maar dan moet je de tekenen uiteraard wel herkennen en de balans willen herstellen. Om uit deze status quo van controle, afgescheidenheid en vervreemding van het lichaam te kunnen komen, is het van levensbelang om de verbinding te herstellen met het eigen lichaam.


Het vraagt om contact met je lijf, je binnenwereld. Dan kom je in de natuurlijke staat van ontspanning en herstel. Deze staat van ontspanning gaat hand in hand met een levenshouding van openheid, veiligheid, vertrouwen en verbinding.

14 keer bekeken
​© 2020  Lijfkracht, Kastanjelaan 112, Nijmegen, 0614 161124